Blog

9 Nisan 2008

Çocuklar İçin Doğa Yürüyüşleri

Büyük şehirlerde doğan ve yaşayan çocukların doğa ile ilgileri hafta sonu yapılan bir piknik ile sınırlıdır çoğu kez. Okul öncesinde, apartmanın bahçesi ve sokak ile sınırlı serbest alanları, okul döneminde iyice daralır. Okuldan dershaneye koşuşturmaktan başka bir şeye zaman kalmaz. Hele de günümüzdeki bilgisayar çılgınlığında, “internet cafe”ler zaman öldüren çocuklarla dolup taşıyor. Doğal yaşamdan uzak yapay bir dünya içerisinde büyüyor çocuklarımız. Koruma iç güdüsüyle izole ederek onları pek çok şeyden mahrum bırakıyor ve eksik yetişmelerine neden oluyoruz. Oysa daha bebekken doğa ile tanıştırmak, doğadaki dengeleri anlayan, doğanın sürdürülebilir korunmasına duyarlı olan bireyler yetişmesini sağlar. Doğa bazı özel durumlarda yaşamlarında yeni bir açılım yaratmak ve faydalı bireyler olmalarını sağlamak bağlamında farklı bir açılım sunar onlara. Çocuklar, doğayı algılamaya başladıklarında, duvarlardan oluşan yapay dünyalarından uzakta, ölüm ile yaşamın olağanüstü birlikteliğini ve birbirine dönüşümünü görmeye başlarlar. Ormanda, çayırlarda, ovalarda, dağlarda, akarsularda yaşamla ölümün birbirinden ayrılmaz birlikteliğini ve keyifli bütünlüğünü öğrenirler. Doğada günü birlik yürüyüşlerin, daha sonra kamplı yürüyüşlerin, çocuklarımıza neler kazandırabileceğinin gerçekten farkında mıyız?

Çocuklarla günü birlik doğa yürüyüşleri:

Çocuklarla doğada yapılan yürüyüş büyüklerle gerçekleştirilenden çok daha farklıdır. Anne babalar hedeflerine varmak için hızlı bir tempo ile yürürken, çocuklar etraflarıyla çok fazla ilgilidirler. Yürüyüş güzergahı üzerindeki böcekler, kertenkeleler, çiçekleri incelemeye bayılırlar. Doğayı daha iyi algılamaları için çocuklar düzeyinde hazırlanmış kuş gözlemi ve bitki tanıma kitaplarından edinmelerini sağlayın. Çantalarında büyüteç, dürbün, kalem ve kağıt bulundurarak doğa yürüyüşlerinde yaptıkları gözlemleri not almalarını sağlayın. Bu durum ileriki yaşamlarında araştırmacı yönlerini ortaya çıkaracak ve onları belki de birer Doğa Bilimci yapacaktır. Olası riskler ve tehlikeler konusunda onları bilgilendirin, göreceksiniz onlar sizden daha duyarlı ve dikkatli olacaklar. Çocuklarınıza mutlaka harita ve pusula kullanma konusunda bilgilendirin ve bu konuyu oyuna dönüştürerek öğretin. Etraflarında olan biteni anlamak için çok fazla soru sorarken, büyüklerinin niye bir an önce hedefe ulaşmak için kilometrelerce yolu hızla yürüdüklerini anlamazlar. Büyüklerin neden birbirinden farklı görüntülerden, varlıklardan büyülenmediklerini anlamazlar. Konuşmaların neden doğa yerine gündelik yaşamdan olduğuna anlam veremezler. Duygularını erişkin bireylerden daha net ifade eder ve yaşamlarındaki değişikliklerin farkına varırlar. Onları yetersiz kaldıkları durumlardaki duygusallıklarında yalnız bırakmayın, ancak çözümleri onlara bırakın. Öğrenme süreçleri çok hızlı gelişir ve siz farkına varmadan bu bilgileri başkalarına öğretmeye çalışırlar. Bu durum çocuklarla yapılan doğa yürüyüşlerinin verimliliğini açıklamak için basit bir örnektir.

Bebeklerle günü birlik yürüyüş:

Bebeklerle yürüyüş belki de daha büyük çocuklarla olandan daha kolaydır. En azından bebekler göğüs oturaklarında (kanguru) yada özel destekli sırt oturaklarında taşınabilirler ve çok daha az ek malzemeye gereksinim duyarlar.

2-4 yaş arası çocuklarla yürüyüş:

Çocuklar emeklemeye başladıkça işler biraz daha karmaşıklaşır. Çünkü, bu yaşlarda çocuklar yürümeyi tercih ederler. Ancak, çok da uzağa yürümek istemezler yada yürüyemezler. Oyun parkında saatlerce vakit geçirebilen çocuk için son durak imkansız uzaklıkta görünür. Bu nedenle çocuğu yürüyüş yolu üzerindeki küçük hedeflere yöneltmek, ilgisini çekecek şeyler bulmak çok önemlidir. Bir böcek, kertenkele, çiçek için küçük ara duraklamalar, hem çocuğun ilgisini çekecektir hem de doğa üzerine farkındalık sağlayacaktır.

4-5 yaş arası çocuklarla yürüyüş:

Bu yaşlarda çocuklar kendilerine ait bir sırt çantaları olsun isterler. Bırakın içinde bir üstlük ve atıştırmalık şeyler bulunan küçük bir çanta taşısınlar. Meyve suyu ve atıştırmalıklar besin değerlerinin yanı sıra eğlencelik olarak da işe yararlar. Yürüyüş boyunca küçük oyunlar oynayın, şarkı söyleyin yada hikayeler anlatın.

7-8 yaş arası çocuklarla yürüyüş:

Çocuklar bu yaşlarda artık küçük boyutta, bir sırt çantası taşımaya hazırdırlar. Dikkat edilmesi gereken nokta, çanta ağırlığının vücut ağırlığının ¼’nü geçmemesidir. Artık, çocuğunuza uygun bir yürüyüş botu almanın zamanıdır.Bir diğer nokta ise güvenlikle ilgili olanıdır. Güvenlikle ilgili kuralları net ve anlaşılır bir biçimde ifade edin ve olası kazaların sonuçları konusunda bilgilendirin. Çocuklar koruyucu kask olmadan doğa yürüyüşlerine çıkarılmamalıdır.

Daha ileri yaşlarda çocuklarınızın gücü ve isteği sizinkini geçecektir. Ama ne yazık ki, çocuğunuz artık kendi yaşıtları ile yürümeyi tercih edecektir.

Çocuklarla kamplı yürüyüşler:

Bebekler ve küçük çocuklarla kamplı yürüyüşlerde, başlangıçta yüreme mesafesinin kısa tutulmasında yarar vardır. Çünkü tüm kamp yükünü büyükler taşıyacaktır. Yük taşıtmak için katır kiralamak yada araç ulaşımının olduğu bölgelerde kamp kurmak da alternatif bir çözümdür. Çocuklar büyüdükçe, uygun bir sırt çantasında en azından kendi uyku tulumlarını ve giysilerini taşımalarını sağlayarak yapılan işe onları da dahil edin.

Çocuklarla yapılan ilk kamp önemlidir. Çocuklar bildikleri ortamda huzurludurlar. Çocuğunuz evinden uzak, alışmadığı bir ortamda uyuyacaktır. Tuhaf seslerle dolu bir gece korkutacaktır. Kamp yapmadan önce evin bahçesinde yada balkonda çadır kurmak, gece seslerini tanıtmak yararlı olacaktır. Seslerle ilgili hikayeler anlatmak çadırda gecelemeyi sevdirecektir. Aynı şeyleri ilk kampınızda tekrarlayın. Kamp kurulan alanların başka canlıların da yaşam alanı olduğunu ve onlara saygı duymaları gerektiğini öğretin. Sevdiği bir oyuncağını yanınıza almayı unutmayın. Çocuğunuza uygun bir uyku tulumu alın. Aynı tulumda yatmak başlangıçta rahatlatıcı olsa da sonra hem sizin hem de çocuğunuz için sorun olacaktır. En başından itibaren ayrı tulumlarda yatmayı tercih edin. Çadırınızı kurarken, kamp yerini hazırlarken çocuğunuzdan yardım isteyin. Beraber kurgulayacağınız bir oyun hem eğlendirici hem de aynı zamanda eğitici olacaktır. Çocuklara ilk kampta uyulması gereken kuralları öğretmek ve karşılaşılabilecek tehlikeleri anlatmak son derece önemlidir. Yürüyüş sırasında yada kamp alanında çocuklarınızın her zaman görme alanınızda bulunmaları gerektiğinin mutlaka uyulması gereken bir kural olduğunu anlatın. Pişirme alanının ve çadır içinin oyun alanı olmadığını onlara anlatarak onlardan yapabilecekleri oranında yardım isteyin. Çocuklarınıza birer düdük verin ve sadece gerçek bir acil durumda çalmaları gerektiğini anlatın. Çocuklarınıza tuvalet sırasında eşlik edin ve bu alışkanlığı doğru edinmelerini sağlayın.

Kamp alanını toplarken çocuklarınızdan etrafı temizlemede yardım etmelerini isteyin. Bu işi bir oyun haline getirebilirsiniz: Örneğin, izlendiğiniz ve diğerlerinin sizi bulamamaları için tüm izlerinizi yok etmeniz gerektiği temalı bir oyun. Erken yaşlarda çocuğunuza iz-bırakmadan kamp yapmayı öğretirseniz, ileride doğal yaşama duyarlı birer birey olarak yetişeceklerinden emin olabilirsiniz.

Nüzhet Türker-Zati Erbaş

Doğa ve Çocuk

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir