Blog

11 Mayıs 2009

Çocuklar İçin Fosil Farkındalığı Fotoğrafları

Çocuk ve doğa eğitiminde ebeveynin rolü

Çocuğun doğadan yeterince fayda sağlayamamasının temel nedenlerinden biri ebeveynlerin doğa konusundaki bilgi ve ilgi eksikliğidir. Ebeveynlerin yaşamsal koşullar, güvenlik, doğadan bulaşan hastalıklar ve çeşitli tehlikeler nedeniyle doğadan uzaklaşması, çocuğu da doğadan uzaklaştırmaktadır. Pek çok ebeveyn, çocuk oyun alanlarını kullanarak bu eksikliği gidermeye çalışmaktadır. Bu çoğunlukla alış-veriş merkezli oyun alanları vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Şehirlerde ise çocuklar için oyun alanları bu ihtiyacı karşılamaktan uzaktır. Oyun alanları oldukça küçüktür ve gittikçe küçültülmeye devam etmektedir. Kentleşme ile küçültülen, plastik oyun gereçleri ile tasarlanan oyun alanları doğallıktan oldukça uzaktır. Çocuğun koşma, oynama, yaşayarak öğrenme ve keşfetme duygusunun bu alanlarda geliştirilmesi boyutları ve doğallıktan uzak oluşları nedeniyle neredeyse imkânsızdır.

Okul öncesi eğitim kurumlarının çocuklarımızın eğitimindeki olumlu etkisi biliyoruz. Ancak bu kurumların kalabalık ve izole ortamlarında uygulanan doğa eğitimleri ekonomik nedenler ve görece güvenlik tedbirleri nedeniyle teorik olmaktan öteye gidememektedir.

Bahçede olmak, sokağa fırlamak ve trafik kazası ihtimalini doğurmaktadır. Doğaya çıkmak kene ile bulaşan hastalıklara yakalanma ihtimalini doğurmaktadır. Düşme sonu oluşacak yaralanma berelenme ve olası kırık tehlikeleri ise korkularımızı tetiklemektedir. Bu sorunların giderilmesinde bulabildiğimiz çözüm; ödediğimiz bedeller karşılığı onları evlerimizdeki yalıtılmışlıklarından çıkarıp, bu işi bizim için yapacak başka bir kurumsal yapıya aktarmakta bulunmaktadır.

Çocuğun gelişimi üzerinde anne babanın oluşturduğu modelin çok büyük bir etkisi olduğunu biliyoruz. Çocuk, olumlu ya da olumsuz, ebeveyn davranışlarını modellemekte ve kullanmaktadır. Çocuk-doğa etkileşiminde, çocuğun ebeveynden alması gereken olumlu çevre davranışı modellemesinde çeşitli sorunların olduğu gözlemleyebiliyoruz. Anne-babanın çevresel farkındalık eksikliği nedeniyle taşıdığı korku, çocuğun bunu modellemesine ve doğadan uzak kalmasına neden olmaktadır. Olumlu modellemelerinse yaşam boyu insan-doğa etkileşimini sağladığı doğa koruma ve yararlanma düşüncesini geliştireceği düşünülmektedir. Ebeveyn bu konudaki farkındalık eksikliği nedeniyle çoğunlukla çocuğuna model oluşturamaz. Bunun nedeni içeri ve dışarı kavramı arasındaki farkın keskinliğinde yatmaktadır. Ebeveynin koruma güdüsüyle oluşturduğu yalıtım çocuğa evini güvenli, doğayı yani dışarıyı tehlikeli olarak sunmaktadır.

Olumlu çevre davranışı modeli oluşturamamanın nedeni ebeveynin doğayı yeterince tanımaması ve ilgisizliğinden kaynaklanmaktadır.

Gerçekleştirdiğimiz doğa eğitimi programı ebeveyn-çocuk etkileşimini her iki tarafın yararına olacak biçimde zaman zaman ters yüz ederek; çocuk-ebeveyn etkileşimi olarak kullanmayı da hedeflemektedir. Çünkü ebeveynlerin, çocuğun doğadan yararlanma sürecinde oluşturduğu deneyimleri ve olumlu davranış modelini; yetişkinler uygulanan eğitiminden daha kolay benimsediği gözlenmiştir. Yani çocuk, koşma, oynama, merak, keşfetme duygusu ihtiyacını karşılarken ebeveynini bu heyecanına dahil ederek eğitimlerini kolaylaştırmaktadır.

Bir çocuk dünyayı değiştirebilir.

zati erbaş

Doğa ve Çocuk

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir