Blog

28 Ocak 2010

Doğa Yürüyüşünde Isı Dengesi Nasıl Sağlanır?

Soyunun ve su için. Hava çok soğuk delirdiniz mi? Her yer kar görmüyor musunuz? Tepkiler arttıkça sessiz kalmak, bekleyip görmek en iyisidir. Nasıl olsa insan vücudu bilgiyle yapılmayanı, doğal yoldan yapacaktır. Çünkü vücudunuz, yolun eğimi arttıkça gitgide ısınmaktadır ve kendini soğutmak zorundadır. Önce yaka açılır, yetmez. Ceket çıkartılıp çantanın sırtına sıkıştırılır, yetmez. Ta ki uygun vücut sıcaklığına ulaşıncaya kadar bu durum sürer. Eğim ve vücut sıcaklığının artışı doğru orantılıdır. Çıkarken ısınır. İnerken soğur. Bu durum kullandığınız enerji miktarının azlığı ve çokluğunu belirler. Peki, nasıl olurda vücut sıcaklığı çıkışta bu kadar artar. Bunun için vücudumuzdaki besinlerin enerjiye dönüştürülme işlemine bakmanız gerekir. Basit bir örneklemeyle aldığınız 100 gr besinin % 75’i ısıya %25’i enerjiye yani işe dönüştürülür. Bu nedenle tırmanışlarda enerji ihtiyacınızın artmaya başlamasıyla birlikte vücudunuzda fazla ısı ortaya çıkar. Enerji ihtiyacıyla birlikte ortaya çıkan ısı, kurtulmanız gereken ciddi bir problemdir. Fazla ısının atılamadığı durumlarda insan vücudu, yüksek ısı nedeniyle deyim yerindeyse pişmeye başlar. Çocuk yetiştirenlerin çok iyi bildiği havale geçirmek denilen bu duruma eşdeğer bu sonuç ölümcül olabilir. Bu nedenle doğa yürüyüşlerinde doğru giyinmek kadar, soyunmayı da bilmek büyük önem taşır.

Kaletepe de öğle yemeği için mola veriyoruz. Herkes giyinsin diye bağırıyorum. Çantanız da ne var ne yoksa giyin üzerinize. Yeni katılımcıların pek çoğu şaşkın bakıyor. Pek çoğu isteksiz de olsa giyiniyor. Birazda başlarına gelecek hızlı ısı kaybının sonuçlarını pek çoğu bilmiyor. Molayla birlikte azalan enerji gereksinimi ısının hızla düşmesine neden olacak ve kendilerini ısıtmakta güçlük çekecekler. İnsan vücudunda ısının fazla yükselmesi de düşmesi de büyük dert. Öğle yemeği soğuk nedeniyle kısa sürüyor. Son beş dakika, herkes toparlanıyor. Jülide montunu çıkarmak için hamle yapıyor. Herkes giyinik kalsın diyorum. Yarı çıkardığı ceketini geri giyerken, anlamadım gitti, ne zaman giyinecek, ne zaman soyunacağız. Isı insan vücudunda dolaşım sistemi vasıtasıyla iletiliyor. Isınan kan vücudu dolaşırken, hem ısı seviyesi koruyoruz, hem de fazla ısıdan kurtuluyoruz. Beslenme sonrası ise dolaşım, yemekle birlikte alınan besinleri kullanmak için sindirim sistemine yöneliyor. Yemek sonrası yaşadığımız üşüme ve titremelerin temel sebebi budur. Bir yürüyüşte ısı dengesini düzenlenmesi yolculuk esnasında başlıyor ve aktivite süresince devam ediyor.

İşte ısı dengesinin korunması için birkaç ipucu:

1. Yürüyüşlerde katlı giyinme prensibini uygulayın. Giysi katları arasındaki hava sizi sıcak tutar.
2. Araç içi sıcaklığa bağlı olarak, yolculuk sırasında giysilerinizi hafifletin. Araçta soyunun, inince giyinin
3. Yürüyüşün ilk otuz dakikası ısınma süresidir. Bu süreye bağlı olarak giysi katlarınızı yavaş yavaş azaltın ya da arttırın.
4. Rüzgarın hissedilen sıcaklığı değiştirdiği durumlarda; içliğinizin üzerine tercihan soluyabilir kumaştan yapılmış bir ceket giyerek rüzgarı kesin.
4. Aktivite esnasında fazla giysilerinizden kurtulmak için molayı beklemeyin. Çok ısınmış bir vücudu aniden soğutmak tehlikelidir.
5. Etkinlik esnasında iç giysi değiştirmeyin. Bu kez iç giysinizi ısıtmak için fazladan enerji harcamak zorunda kalırsınız.
6. Islak giysilerden kurtulurken doğru zamanı bekleyin. Islak giysilerdeki ısı çoğu zaman hayati önem taşır.
7. Doğa yürüyüşlerinde belli standartları içeren malzemeler kullanın. Sırt çantaları çoğu zaman sırtınızı terletmeyen havalandırma sistemlerine sahiptir.
8. Kısa molalar verin ayakta dinlenin
9. Dış ısı kaynakları, yani yaktığınız ateş sadece dışınızı ıstır. Bu nedenle iç ısınızı dengelemenize yardım edecek miktarda sıcak su bulundurun.
10. En önemlisi nem iletkenliği 25 kat arttırır. Asla terlemeyin.

 

Doğada Yürüyüş

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir