Blog

15 Eylül 2009

Örümcek / Athena, Arakne

Örümcek ağı nasıl yakalıyor.

Gaz lambasının odada oluşturduğu gölgelere fırtınanın sesi de eklenince nenemden masal dinlemenin keyfine doyum olmazdı. Anlattığı hikâyelerin pek çoğu hafızamdan silinse de tanrıların dantelci kızı örümceğe dönüştürme hikâyesini hiç unutmadım. Okuması yazması olmayan nenemin Anadolu mitolojisinde yer alan bu masalı kimden öğrendiğini tahmin etmekse hiç zor değildi. Ona da nenesi anlatmış olmalı.

Evvel zaman içine Lidya denilen ülkede tanrıları bile kıskandıracak güzellikte el işi yapan Arakne adında bir kız varmış. O kadar ince oyalar yapar, öyle güzel gergef işlermiş ki, periler bile etrafına toplanır onu izlermiş. Bir gün, ona oya yapmayı bilgi ve bilgeliğin tanrıçası Athenadan mı öğrendin diye sormuşlar. Güzel Arakne “Athena da kim! ben ondan bile güzel oyalar örerim” demiş. Bunu duyan Athena çok kızmış. Kimdir tanrılarla boy ölçmeye kalkan ölümlü? Gelsin yarışalım demiş. Başlamışlar oyalarını örmeye. Bir insanın tanrılarla yarışması zor elbette, yenileceğini anlayan Arakne çok üzülmüş ve ölmek istemiş. Araknenin yaptığı oyalar Athenayı öyle etkilemiş ki onun ölmesine gönlü razı olmamış ve onu bir örümceğe dönüştürmüş. Sonsuza kadar ince oyalar yapabilsin diye.

Uykum geldiğini anlayan nenem beni kucağına alır yatağıma taşır, uykuya dalıncaya kadar da nasırlı elleriyle sırtımı okşardı. Sesler ve gölgeler silikleşirken babaannemin anlattığı masallara dalar giderdim.

Dut ağacının yaprakları arasından sızan güneşin aydınlattığı örümcek ağındaki sinek, umutsuzca çırpınıyor. Örümcek ağı esniyor, uzuyor ama kopmuyor. Peki, nasıl oluyor da sinek bu ağa yakalanıyor ve ağdan kurtulamıyor. Sahi örümcek ağı nasıl çalışıyor? Gedik ağı* benzeri bir işlevi olan tuzağın gedik ağından bir farkı var. O da yapının içerisinde bulunan kimyasallar. Örümcek ağı güçlü yapışkan kimyasallar içeriyor. Bu sayede ağ, avını bırakmıyor. Avın çırpınması yapışmayı arttırırken oluşan titreşimler de örümceğe gerekli bilgiyi iletiyor.

zati erbaş

* Gedik ağı: Sibirya’dan göç eden bıldırcınların avında kullanılan bir tür tuzak. Ağ ağaçların az olduğu ve göç eden bıldırcınların geçit olarak kullandığı yerlere kurularak, tuzaklanır. Ağa çarpan kuşlar ağın alt kısmında bulunan ve tor adı verilen torbaya düşer ve yakalanır. Böylece av tamamlanmış olur. Bu tür av tuzaklarının kullanımı ülkemizde tamamen yasaklanmıştır.

Doğa Okulu

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir